Strefa czasowa UTC+1godz.


Dzisiaj jest 22 sty 2018, 03:30



Nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 3 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Topór(zwykły)
Post: 25 sty 2011, 19:32 
Srebrny Rycerz
Awatar użytkownika
Offline
Reputacja: 0
Rejestracja: 29 mar 2009, 15:27
Posty: 1255
Lokalizacja: Woj. Łódzkie
Siekiera lub topór to najstarsze i nadal używane złożone narzędzie. Od ponad czternastu tysięcy lat jest on używany do kształtowania i podziału drewna, rąbania lasów, jako broń obuchowo-sieczna czy też jako symbol heraldyczny. Jest rozwinięciem pomysłu kija z obciążonym końcem, który dał początek takim wynalazkom jak: maczuga, młotek, motyka, topór ciesielski itp. Zmieniał się materiał i zastosowanie, ale zasada działania pozostała nie zmieniona. Początkowo wykonywany z kamienia i rogu, brązu a następnie stali. Siekiery z kamienia łupanego umieszczane były w rozczepionym stylisku, obwiązywanym dla wzmocnienia sznurami lub rzemieniami. Siekiery neolityczne posiadały już często wywiercony otwór dla mocowania trzonka. Pierwsze siekiery z brązu - tzw. siekiery tulejowe, posiadały szeroki, rurowaty otwór ze strony przeciwległej do ostrza, do niego prostopadły, i wymagały specjalnie ukształtowanego, wygiętego prawie pod kątem prostym styliska. Dla wzmocnienia osadzenia takiej siekierki, była ona zwykle przywiązywana do styliska, czemu służyły niewielkie pierścienie z boków nasady, formowane już w czasie odlewania narzędzia. W wielu kulturach epoki brązu siekierki stanowiły prawdopodobnie środek płatniczy.

Obecnie siekiera składa się zazwyczaj z obucha w kształcie zaostrzonego klina wykonanego ze stali węglowej i styliska z twardego drewna. W obuchu wykonany jest otwór równoległy do ostrza (najczęściej o przekroju prostokątnym), w którym za pomocą klina mocowane jest stylisko. Rzadko spotyka się siekiery o dwóch ostrzach. Znane są tego typu siekierki z kultury minojskiej, celtyckiej i skandynawskiej, mające prawdopodobnie często znaczenie ofiarne lub symboliczne. Współcześnie siekiery o dwóch ostrzach popularne są głównie w Ameryce Północnej, wśród farmerów i drwali.

Często też w celu obniżenia ceny ze specjalnie utwardzonej stali wykonuje się tylko sam koniec klina i łączy się go z tańszym i mniej wytrzymałym materiałem reszty obucha. Niekiedy występują tanie siekiery, zwykle gorszej jakości wykonane z blachy, zwłaszcza w kombinowanych, wielofunkcyjnych, zestawach turystycznych.

Siekiery i topory występowały jako broń w wielu kulturach, od czasów prehistorycznych do współczesnych. W średniowiecznej Europie były zazwyczaj bronią plebejskiej piechoty, ale bywały także używane przez rycerstwo. Szczególnie często kojarzone są różnego typu topory z wikingami , wojownikami klanów szkockich , piechotą księstwa moskiewskiego i piechotą husycką. Mniejszych rozmiarów topory bojowe, typu czekanów, używane były przez konnych wojowników ord Wielkiego Stepu. Siekierki bojowe tomahawki były bronią chętnie używaną przez Indian północnoamerykańskich. Topory bojowe dały początek różnego typu broni drzewcowej - m.in. halabardom, berdyszom i toporom z Lochaber. W dawnej Rzeczypospolitej w formie ozdobnych czekaników - lasek były chętnie używane i noszone przez szlachtę. Próbowano zachować topory jako broń przez liczne konstrukcje łączące broń palną, najczęściej z zamkiem kołowym, z toporami bojowymi. Nowoczesne toporki bojowe, o konstrukcji z włókien szklanych i ostrzach ze stali bardzo wysokiej jakości bywają stosowane jako broń lub narzędzie przez jednostki specjalne.

Militarne zastosowanie toporów jako narzędzia nieprzerwanie trwa w jednostkach saperskich. W wielu armiach świata siekiery stanowią element odznak tych jednostek. W Polsce międzywojennej siekierki góralskie - ciupagi, ułożone w formie swastyki stanowiły zasadniczy motyw odznak pułkowych większości pułków piechoty górskiej.

Obecnie najczęściej używana jest do prac ciesielskich i do rozdrabniania drewnianych szczap opałowych. Stosowana często przy pracach biwakowych i saperskich, w wojsku, harcerstwie i turystyce. Nadal bywa używana jako broń, zwłaszcza popularna wśród gangów azjatyckich.
Współczesna siekiera

Występuje w różnych formach np.:

* jako ciężki, dwuręczny topór bojowy lub lekki toporek rycerski
* jako ciężki, z krótkim drzewcem topór rzeźnicki
* formie laski (ciupaga , czekan)
* topór o dwóch ostrzach (labrys)
* topory o długich drzewcach (berdysz, topór z Lochaber, halabarda)
* topory ceremonialne, rytualne, ofiarne.

Jest jednym z symboli kata. Jako narzędzie kata służył, obok miecza, do dekapitacji – czyli obcinania głowy, a także do wykonywania innych kar polegających na odcinaniu różnych części ciała, np. dłoni. W późniejszych czasach we Francji zwykle zastępowany przez gilotynę.

Specjalnego kształtu toporek, o charakterystycznie wysuniętej do góry części ostrza był w górnictwie symbolem funkcji sztygara. Do dziś bywa używany podczas uroczystości barbórkowych i wręczany jako dowód uznania zasłużonym górnikom.

Toporek jest także jednym z symboli straży pożarnej i do niedawna był jednym z najważniejszych jej narzędzi.

Różnego typu siekiery i topory są popularnym elementem heraldycznym, bądź jako godło herbowe, bądź klejnot lub jako uzbrojenie trzymaczy herbowych. Występuje m.in. w polskich herbach Topór, Oksza i Starykoń. W starożytnym Rzymie topór otoczony wiązką rózg symbolizował władzę liktorską, symbol ten przyjęto również jako jedno z godeł republiki francuskiej i za symbol włoskich faszystów. Topór o dwóch ostrzach był godłem kolaboracyjnej Francji Vichy, a bite przezeń monety z tym symbolem były w obiegu do lat 60. XX w. Obecnie często występują różnego typu siekiery w herbach państwowych m.in. Belize, Gambii, Kenii, Norwegii. Minojska siekiera o dwóch ostrzach (labrys) bywa współcześnie stosowana jako symbol niektórych sekt neopogańskich, zwłaszcza związanych z kultami Wielkiej Bogini. Stanowi też jeden z symboli ruchów lesbijek.

Topory występują często w literaturze, filmach i grach komputerowych z kręgu fantasy, jako broń szczególnie ulubiona przez barbarzyńskich wojowników i krasnoludy. Jedną ze znanych postaci literackich przedstawianych z nieodłącznym toporkiem jest krasnolud Gimli, syn Gloina z trylogii Władca Pierścieni J.R.R.Tolkiena.

Obrazek

Źródło: wikipedia


Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.
Na górę
  Wyświetl profil  
 
 Tytuł:
Post: 22 maja 2011, 20:17 
Srebrny Rycerz
Awatar użytkownika
Offline
Reputacja: 0
Rejestracja: 01 wrz 2010, 06:15
Posty: 1156
Lokalizacja: Hanysowo
Obrazek

Obrazek

Obrazek
Na górę
  Wyświetl profil  
 
 Tytuł:
Post: 09 wrz 2011, 19:02 
Paladyn
Awatar użytkownika
Offline
Reputacja: -2
Rejestracja: 27 sie 2010, 11:12
Posty: 2277
Lokalizacja: Miasto słynące z syrenki i spalin
Jeśli chcielibyśmy zacząć rozmowę o broniach, to chronologicznie rzecz biorąc powinniśmy zacząć od broni obuchowej, której przedstawicielami są: maczuga, nadziak i topór. To broń wywodząca się bezpośrednio od zamocowanych na kiju kamieni pierwotnego człowieka. Używano jej w bezpośrednich starciach, choć można nią było także rzucać. Jej zadaniem było miażdżenie ciała przeciwnika, później pojawiły się typy tej broni, którymi można było dodatkowo dźgać i ciąć.
Zostawmy jednak maczugi i nadziaki, a bliżej przyjrzyjmy się toporom. Składały się z żeleźca i toporzyska. Żeleźce w typowym toporze miało ostrze, zakończone brodą. Zwężenie przy toporzysku nazywane jest szyjką, natomiast tylna część żeleźca to obuch. Samo zaś połączenie żeleźca i toporzyska nazywane jest osadą.
Topory jako jedyne pośród broni obuchowych, oprócz funkcji bojowych miały też zastosowanie cywilne, jako narzędzie. Były więc uniwersalne, czym zapewniały sobie na wieki miejsce wśród przedmiotów używanych przez człowieka. Ze względu na sposób walki można ja podzielić na dwa typy: o małym żeleźcu i krótkim toporzysku, przeznaczonym do walki na koniu, w bliskim starciu albo do ciskania, oraz o dużym żeleźcu na długim toporzysku, przeznaczony do walki pieszej. Pierwszy z nich, pomijając rodowód starożytny, wywodził się od frankońskiej siekierki, zwanej francisca, żeleźce miało łukowate ostrze, a toporzysko było zakrzywione. Natomiast drugi typ zwany wikińskim lub duńskim miał żeleźce o charakterystycznym zbliżonym do trójkąta kształcie. Ostrze miało wypukły księżycowy zarys. Była to bardzo groźna broń w rękach wprawnego wojownika, uderzenie przecinało na pół wroga wraz z jego zbroją. Toporzysko miało długość ok. 120 cm i trzymane było oburącz. Odmianą tego typu był topór z podwójnym żeleźcem, przez co broń stawała się jeszcze bardziej skuteczna. W XIII wieku w Europie pojawiły się sprowadzone ze Wschodu delikatniejsze w formie topory bojowe. Pod ich wpływem wykształcił się toporek rycerski używany aż do XVII wieku przez różne formacje.
Kształt i wielkość żeleźca przechodził szereg zmian w zależności od okresu w jakim był wytwarzany. Dziś poza funkcją symboliczną nie ma zastosowania w nowoczesnej armii.

Źródło i autor: GMF, pan Revenant plus moja drobna korekta.
Na górę
  Wyświetl profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 3 ] 

Strefa czasowa UTC+1godz.


Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość


Nie możesz tworzyć nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Przejdź do:  
cron