Ocelot: jak wygląda i gdzie żyje

Ocelot – co to za zwierzę?

Ocelot (Leopardus pardalis) to średniej wielkości dziki kot z Ameryk, około dwa razy większy od kota domowego. Jest największym przedstawicielem rodzaju Leopardus i ma cętkowane futro z rozetami ułożonymi w łańcuchy. Żyje od południowego Teksasu po północną Argentynę. Według Załącznika I CITES jest objęty najściślejszą ochroną w handlu międzynarodowym, więc nie nadaje się do trzymania w domu.

Czym jest Leopardus pardalis w systematyce kotów?

Leopardus pardalis to gatunek z rodziny kotowatych (Felidae), z podrodziny małych kotów (Felinae), charakteryzujący się krępą budową, krótkim ogonem na tle bliskich krewnych i nocnym trybem życia. Aktualną systematykę kotowatych przyjmuje się według rewizji opublikowanej przez IUCN SSC Cat Specialist Group (Kitchener i in., Cat News Special Issue 11, 2017). Autorzy wyróżniają u ocelota dwa podgatunki: jeden w Ameryce Środkowej, drugi w Ameryce Południowej.

• Rodzina: kotowate (Felidae), tak jak lew i kot domowy.
• Rodzaj: Leopardus, do którego należą też margaj i onconka, czyli małe koty neotropikalne.
• Pozycja w rodzaju: ocelot jest największym gatunkiem Leopardus (Kitchener i in., 2017).
• Zasięg: wyłącznie Ameryki, od Teksasu po Argentynę, w tym Amazonia.
• Tryb życia: samotnik terytorialny, aktywny głównie o zmierzchu i w nocy.

Kiedy ocelot jest aktywny?

Ocelot jest aktywny głównie od zmierzchu do świtu. Dzień przesypia w gęstych zaroślach, w dziuplach albo na konarach drzew. Poza okresem godowym żyje samotnie. Samce patrolują duże terytoria, które zwykle nakładają się na rewiry kilku samic.

Z czym najczęściej myli się ocelota?

Porównując polskie teksty o dzikich kotach, najczęściej trafiamy w redakcji na mylenie ocelota z margajem i z kotem bengalskim, czyli rasą kota domowego. Zdarza się też trzecia pomyłka: „Ocelot” to również postać z serii gier Metal Gear. W tym artykule chodzi wyłącznie o zwierzę, Leopardus pardalis.

Jak wygląda ocelot?

Ocelot wygląda jak miniaturowy jaguar o smukłej sylwetce. Ma płowe lub szarożółte futro pokryte czarno obrzeżonymi rozetami ułożonymi w podłużne łańcuchy, pręgi na szyi, dwa czarne pasy na każdym policzku i czarne uszy z białą plamą z tyłu. Według Animal Diversity Web samce są wyraźnie większe od samic.

Ile waży i jak duży jest ocelot?

Dorosły ocelot waży orientacyjnie od około 7 do 16 kg, a długość jego ciała z głową wynosi zwykle 55-100 cm, do czego dochodzi ogon o długości około 26-45 cm. Takie przedziały podają opracowania zoologiczne, m.in. Animal Diversity Web (University of Michigan). Kot domowy waży przeciętnie 3-5 kg, więc różnica jest wyraźna.

• Masa ciała: ok. 7-16 kg, przy czym samce ważą wyraźnie więcej niż samice.
• Długość ciała: ok. 55-100 cm bez ogona.
• Ogon: ok. 26-45 cm, stosunkowo krótki w porównaniu z ogonem margaja.
• Wysokość w kłębie: sylwetka jest niska i krępa, przystosowana do skradania się w gęstwinie.
• Łapy: szerokie przednie łapy, większe od tylnych, stąd dawna hiszpańska nazwa manigordo („gruba łapa”).

Umaszczenie i rozety – unikalny wzór każdego osobnika

Rozety ocelota to ciemne, otwarte plamy z jaśniejszym środkiem, ułożone w łańcuchy biegnące wzdłuż boków ciała. Układ plam jest indywidualny jak linie papilarne. Badacze wykorzystują to do rozpoznawania osobników na zdjęciach z fotopułapek, co opisuje m.in. Animal Diversity Web. Dzięki temu da się policzyć zwierzęta bez ich odławiania.

• Tło futra: od kremowego przez płowe po szarożółte, na brzuchu białe.
• Rozety na bokach: zlewają się w podłużne łańcuchy, co odróżnia ocelota od margaja.
• Szyja: ciemne, równoległe pręgi biegnące od karku ku łopatkom.
• Policzki: dwa czarne pasy po każdej stronie pyska.
• Uszy: czarne z tyłu, z wyraźną białą plamą.
• Ogon: pręgowany lub plamisty, z ciemnym końcem.

Czym różni się samiec od samicy?

Samiec ocelota jest większy i cięższy od samicy, ma też masywniejszą głowę. Umaszczenie obu płci jest takie samo, więc w terenie płeć ocenia się głównie po rozmiarach. Terytorium samca bywa kilkakrotnie większe niż samicy.

Gdzie żyje ocelot?

Ocelot (Leopardus pardalis) żyje od południowego Teksasu przez Meksyk i Amerykę Środkową po północną Argentynę. Zasiedla lasy tropikalne, namorzyny i gęste zarośla, a otwartych terenów unika. Według IUCN gatunek ma status najmniejszej troski z trendem spadkowym. W Teksasie przetrwała jedynie niewielka populacja objęta federalnym planem ochrony U.S. Fish and Wildlife Service (USFWS, 2016).

Zasięg: od Teksasu po Argentynę

Zasięg ocelota obejmuje większość kontynentalnej części Ameryki Łacińskiej. Gatunek występuje też na Trynidadzie. Na mapie zasięgu z IUCN Red List (Paviolo i in., 2015) widać, że ciągłe populacje zaczynają się w Meksyku, a na północ od niego zostały tylko izolowane skupiska.

• USA: południowy Teksas, m.in. okolice Laguna Atascosa National Wildlife Refuge.
• Meksyk: wschodnie i zachodnie niziny przybrzeżne oraz południe kraju.
• Ameryka Środkowa: od Gwatemali po Panamę.
• Ameryka Południowa: Amazonia, Llanos, Pantanal, lasy atlantyckie Brazylii.
• Granica południowa: północna Argentyna.

Siedliska: od lasów deszczowych po zarośla Teksasu

Ocelot potrzebuje gęstej osłony roślinnej. W Amazonii żyje w wilgotnym lesie deszczowym, na wybrzeżach w namorzynach, a w Teksasie w kolczastych zaroślach, które USFWS opisuje jako kluczowe siedlisko gatunku. Otwarte pastwiska i pola przemierza rzadko i niechętnie.

• Lasy tropikalne i subtropikalne: w tych siedliskach gatunek występuje najliczniej.
• Namorzyny i lasy łęgowe: ocelot dobrze pływa, więc tereny podmokłe mu nie przeszkadzają.
• Sawanny z zadrzewieniami: zasiedla je tylko wtedy, gdy są tam zwarte zarośla lub pasy lasu.
• Zarośla Tamaulipas w Teksasie: ocelot korzysta z gęstych, kolczastych krzewów, których zostało już niewiele.

Czy ocelot żyje w Afryce?

Nie, ocelot nie żyje w Afryce ani w Azji. To gatunek wyłącznie amerykański. Afrykańskim kotem o podobnie cętkowanym futrze jest serwal, który ma inną sylwetkę i inne wymagania. Ocelot żyje w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, zwykle na nizinach, choć spotyka się go też wyżej w górach.

Co je ocelot i jak poluje?

Ocelot jest oportunistycznym drapieżnikiem, który zjada głównie drobne ssaki, np. gryzonie, oposy i pancerniki. Uzupełnia dietę ptakami, gadami, takimi jak legwany i węże, a także rybami i krabami. Poluje nocą, przeważnie na ziemi, choć sprawnie wspina się po drzewach i dobrze pływa (Animal Diversity Web).

Na co poluje ocelot?

Skład jadłospisu zależy od regionu i pory roku. Ocelot łapie to, co jest akurat dostępne i czego złapanie wymaga najmniej wysiłku.

• Gryzonie: stanowią podstawę diety w większości badanych populacji.
• Oposy i pancerniki: to większe ofiary, dostarczające dużo energii naraz.
• Ptaki: ocelot chwyta je głównie na ziemi i w niskich krzewach.
• Gady: legwany, jaszczurki i węże są częstą zdobyczą w tropikach.
• Ryby i skorupiaki: łowi je na płyciznach, szczególnie w porze suchej.
• Młode małpy i leniwce: zdarzają się rzadko, przy okazji wypraw na drzewa.

Jak poluje ocelot?

Polowanie przebiega zwykle w trzech krokach:

1. Patrolowanie: ocelot powoli przemierza ścieżki w swoim terytorium, często kilka kilometrów w ciągu nocy.
2. Zasadzka: gdy wyczuje ofiarę, zamiera w ukryciu i czeka na dogodny moment.
3. Atak: doskakuje krótkim zrywem i zabija ofiarę ugryzieniem w kark lub w głowę.
4. Konsumpcja: zjada zdobycz na miejscu albo przeciąga ją w zarośla.

Rozmnażanie i długość życia ocelota

Samica ocelota rodzi zwykle jedno, rzadziej dwa kocięta po ciąży trwającej około 2,5 miesiąca. Kolejny miot przychodzi zazwyczaj dopiero po dłuższej przerwie. Tak wolne tempo rozrodu sprawia, że populacja, którą przetrzebią kłusownictwo albo ruch drogowy, odbudowuje się latami (USFWS, 2016).

Ile młodych rodzi samica ocelota?

Miot liczy najczęściej jedno kocię. Samica rodzi w ukryciu, w dziupli, pod zwalonym pniem lub w gęstych zaroślach, i sama wychowuje młode.

• Ciąża: trwa około 2,5 miesiąca.
• Liczba młodych: zwykle 1, rzadziej 2, wyjątkowo 3.
• Opieka: kocięta zostają z matką wiele miesięcy i uczą się od niej polowania.
• Usamodzielnienie: młode opuszczają terytorium matki i szukają własnego rewiru.
• Odstęp między miotami: jest długi, co ogranicza przyrost populacji.

Ile żyje ocelot?

Na wolności ocelot żyje zwykle kilka do kilkunastu lat. W ogrodach zoologicznych dożywa nawet około 20 lat, co podaje Animal Diversity Web. Różnica wynika z braku drapieżników, stałego dostępu do pokarmu i opieki weterynaryjnej.

Czy ocelot jest zagrożony?

Globalnie ocelot nie jest zagrożony wyginięciem. Na Czerwonej Liście IUCN ma status najmniejszej troski (Least Concern), ale jego populacja spada (Paviolo i in., 2015). Lokalnie sytuacja wygląda gorzej: w USA gatunek jest chroniony jako zagrożony, a teksańska populacja jest niewielka i izolowana.

Parafraza oceny IUCN: ocelot ma szeroki zasięg i jest uznawany za gatunek najmniejszej troski, jednak jego liczebność maleje, głównie przez utratę i fragmentację siedlisk. – IUCN Red List, Leopardus pardalis, Paviolo A. i in., 2015

Jakie zagrożenia dotyczą ocelota?

Największym zagrożeniem jest dziś utrata siedlisk. Handel futrami, który dominował w XX wieku, stracił na znaczeniu po objęciu gatunku ochroną CITES.

• Wylesianie: zamiana lasów na pastwiska i plantacje, szczególnie w Amazonii.
• Fragmentacja: małe, odizolowane populacje tracą różnorodność genetyczną.
• Kolizje drogowe: USFWS wskazuje je jako istotną przyczynę śmierci ocelotów w Teksasie.
• Odstrzał odwetowy: hodowcy drobiu zabijają koty, które atakują kurniki.
• Nielegalny odłów: młode oceloty wciąż trafiają na czarny rynek jako „egzotyczne kociaki”.

Historia handlu futrami w XX wieku

W latach 60. i 70. XX wieku futra ocelota były jednymi z najbardziej pożądanych w modzie, a gatunek odławiano na ogromną skalę w całym zasięgu. Spadek liczebności doprowadził do objęcia ocelota konwencją CITES, a później wpisania go do Załącznika I. Od tego czasu międzynarodowy handel komercyjny skórami jest zakazany.

Ocelot w Teksasie: populacja krytyczna

W USA ocelot jest chroniony na mocy federalnej ustawy o gatunkach zagrożonych (Endangered Species Act). U.S. Fish and Wildlife Service prowadzi dla niego plan ochrony. Jego pierwsza rewizja, Ocelot Recovery Plan, First Revision, pochodzi z 2016 roku. Populacja teksańska jest niewielka i skupia się m.in. wokół Laguna Atascosa National Wildlife Refuge. Aktualne szacunki liczebności publikuje USFWS.

Parafraza planu USFWS: ochrona ocelota w USA wymaga odtwarzania gęstych zarośli, łączenia płatów siedlisk korytarzami i ograniczania śmiertelności na drogach, m.in. przez przejścia dla zwierząt. – U.S. Fish and Wildlife Service, Ocelot Recovery Plan, First Revision, 2016

Czy ocelot może być zwierzęciem domowym w Polsce?

Nie, ocelot nie jest zwierzęciem domowym. Gatunek figuruje w Załączniku I CITES (CITES Appendices, 2025), który zakazuje komercyjnego handlu dzikimi osobnikami. W praktyce prywatny zakup ocelota nie wchodzi w grę, a oferty sprzedaży w internecie trzeba traktować jako sygnał nielegalnego obrotu. Do tego dochodzą wymagania, których w mieszkaniu nie da się spełnić.

Co oznacza Załącznik I CITES dla ocelota?

Załącznik I CITES obejmuje gatunki, którym grozi wyginięcie lub które handel mógłby do tego doprowadzić. W Unii Europejskiej konwencję wdraża rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97. Dla kupującego wynikają z tego konkretne obowiązki:

• Handel komercyjny: jest co do zasady zakazany, zarówno dla osobników z natury, jak i dla ich potomstwa bez odpowiednich dokumentów.
• Dokumenty pochodzenia: każdy legalny osobnik musi mieć udokumentowane pochodzenie i odpowiednie świadectwa.
• Rejestracja: o obowiązku rejestracji zwierzęcia informuje starostwo powiatowe właściwe dla miejsca zamieszkania.
• Sprawdzenie statusu: aktualny status gatunku pokazuje baza Species+ prowadzona dla CITES.
• Konsekwencje: posiadanie zwierzęcia bez dokumentów grozi jego odebraniem i odpowiedzialnością karną.

Czy ocelot jest na polskiej liście zwierząt niebezpiecznych?

Nie. Ocelot nie znajduje się na liście z rozporządzenia Ministra Środowiska z 3 sierpnia 2011 r. w sprawie gatunków zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi (Dz.U. 2011 nr 173 poz. 1037). Na tej liście jest za to np. karakal, w kategorii II. Brak ocelota na liście nie oznacza jednak swobody: o jego statusie przesądzają przepisy CITES. Ostateczne informacje dla konkretnego przypadku podaje starostwo i regionalna dyrekcja ochrony środowiska (RDOŚ).

Ile kosztuje ocelot?

Nie podajemy ceny ocelota, bo nie ma legalnego rynku, na którym można by ją zweryfikować. Oferty tych zwierząt w ogłoszeniach często nie mają dokumentów pochodzenia. Przed jakąkolwiek rozmową o zakupie trzeba więc sprawdzić legalność w starostwie i w bazie CITES. Realny koszt utrzymania dzikiego kota obejmowałby wybieg zewnętrzny z ogrzewanym pomieszczeniem, całe tusze i dodatki mineralne, opiekę lekarza weterynarii od egzotyki oraz zabezpieczenia wybiegu.

Dla kogo ocelot się nie nadaje?

Ocelot nie nadaje się dla nikogo, kto nie prowadzi licencjonowanego ogrodu zoologicznego. Lekarze weterynarii i opiekunowie w ogrodach zoologicznych zwracają uwagę na kilka powtarzających się problemów:

• Znakowanie moczem: dorosłe oceloty intensywnie znakują teren i kastracja tego nie eliminuje.
• Siła i zęby: zabawa kilkunastokilogramowego drapieżnika kończy się ranami, szczególnie u dzieci.
• Aktywność nocna: szczyt aktywności przypada na godziny, w których domownicy śpią.
• Dieta: karma dla kotów domowych nie pokrywa potrzeb, a błędy żywieniowe prowadzą do chorób kości.
• Stres: ciasna przestrzeń wywołuje zachowania stereotypowe, np. chodzenie w kółko.

Materiał informacyjny, stan prawny sprawdzony we wrześniu 2026 r. Nie zastępuje indywidualnej porady prawnej ani konsultacji z lekarzem weterynarii.

Ocelot a margaj, serwal i kot bengalski

Ocelot, margaj, serwal i kot bengalski mają cętkowane futro, ale różnią się pochodzeniem, wielkością i statusem prawnym. Ocelot i margaj to amerykańskie koty z rodzaju Leopardus, serwal pochodzi z Afryki, a kot bengalski jest rasą kota domowego. Tylko kot bengalski jest zwierzęciem domowym.

Cecha	Ocelot	Margaj	Serwal	Kot bengalski
Nazwa łacińska	Leopardus pardalis	Leopardus wiedii	Leptailurus serval	rasa Felis catus
Pochodzenie	Ameryki	Ameryka Środkowa i Południowa	Afryka	hodowla (krzyżówka z kotem bengalskim dzikim)
Wielkość	ok. 7-16 kg	wyraźnie mniejszy, kilka kg	smukły, na długich nogach	wielkość kota domowego
Tryb życia	głównie naziemny	nadrzewny	naziemny, sawanny	domowy
Znak rozpoznawczy	rozety w łańcuchach	bardzo długi ogon, duże oczy	duże uszy, długie nogi	rozety na krótkim, lśniącym futrze
Czy to zwierzę domowe?	nie	nie	nie	tak

Czym różni się ocelot od margaja?

Ocelot jest większy i poluje głównie na ziemi, a margaj jest mniejszy, ma dłuższy ogon i żyje w koronach drzew. Margaj potrafi obracać stawy skokowe tylnych łap i schodzić po pniu głową w dół. Więcej szczegółów zebraliśmy w tekście ocelot a margaj – różnice.

Czym różni się ocelot od serwala?

Serwal żyje w Afryce, ma długie nogi, duże uszy i proste cętki zamiast rozet. Ocelot jest krępy, niski i przywiązany do gęstej roślinności. Szybkie porównanie w punktach:

• Kontynent: serwal żyje w Afryce, ocelot w Amerykach.
• Sylwetka: serwal jest wysoki i smukły, ocelot niski i muskularny.
• Wzór: serwal ma pełne cętki, ocelot otwarte rozety.
• Polowanie: serwal słucha i skacze na ofiarę w trawie, ocelot skrada się w zaroślach.

Czy kot bengalski to mały ocelot?

Nie. Kot bengalski to rasa kota domowego wyhodowana ze skrzyżowania kota domowego z azjatyckim kotem bengalskim dzikim (Prionailurus bengalensis), a nie z ocelotem. Podobieństwo ogranicza się do wzoru futra. Ocelot pozostaje dzikim drapieżnikiem, a bengal to kot rodowodowy z hodowli.

Gdzie zobaczyć ocelota w Polsce?

Ocelota można zobaczyć w Polsce tylko w ogrodzie zoologicznym, który aktualnie ma ten gatunek w kolekcji. Lista gatunków zmienia się co roku. Zwierzęta przenosi się między placówkami, także w ramach współpracy ogrodów zrzeszonych w EAZA (Europejskie Stowarzyszenie Ogrodów Zoologicznych i Akwariów), dlatego przed wyjazdem trzeba to sprawdzić.

Jak sprawdzić, czy zoo ma ocelota?

Weryfikacja zajmuje kilka minut. Najpewniejsza jest informacja wprost od ogrodu:

1. Strona ogrodu: otwórz zakładkę „nasze zwierzęta” lub „gatunki” na stronie zoo.
2. Nazwa łacińska: szukaj Leopardus pardalis, bo polskie nazwy bywają niejednolite.
3. Kontakt: zadzwoń lub napisz do działu edukacji i zapytaj, czy ocelot jest dostępny dla zwiedzających.
4. Pawilon: dopytaj, czy zwierzę jest w pawilonie ogrzewanym i jak jest urządzony wybieg zimą.
5. Godziny aktywności: ocelot rano często śpi, więc lepsze szanse na obserwację daje późne popołudnie.

Czym jest EAZA i jaką ma rolę?

EAZA to europejska organizacja zrzeszająca ogrody zoologiczne i akwaria, która koordynuje programy hodowlane wybranych gatunków. Aktualną listę programów i gatunków publikuje sama EAZA na swojej stronie. Dla zwiedzającego wynika z tego jedno: zwierzę w zoo należącym do EAZA pochodzi z udokumentowanego źródła, a nie z odłowu.

Najczęściej zadawane pytania

Gdzie żyje ocelot?

Ocelot zamieszkuje obszar od południowego Teksasu przez Meksyk i Amerykę Środkową po północną Argentynę, w tym Amazonię. Wybiera siedliska z gęstą roślinnością, takie jak lasy tropikalne, namorzyny i zarośla. Otwartych terenów unika, bo potrzebuje osłony do polowania i odpoczynku.

Ile waży ocelot?

Dorosły ocelot waży orientacyjnie 7-16 kg, czyli mniej więcej dwa-trzy razy więcej niż kot domowy. Samce są wyraźnie cięższe od samic. Z taką masą ocelot jest największym przedstawicielem rodzaju Leopardus.

Czy ocelot jest zagrożony?

Na Czerwonej Liście IUCN ocelot ma status najmniejszej troski, ale jego populacja globalnie spada (ocena z 2015 r.). W USA gatunek jest chroniony jako zagrożony, a w Teksasie żyje tylko niewielka populacja objęta planem ochrony USFWS. W XX wieku gatunek mocno ucierpiał z powodu handlu futrami.

Czy ocelota można trzymać w domu?

Nie. Ocelot jest w Załączniku I CITES, co wyklucza legalny handel komercyjny, a legalne pochodzenie trzeba udokumentować. To dziki, nocny drapieżnik, który znakuje teren i nie nadaje się do życia w mieszkaniu. Szczegóły prawne sprawdzisz w starostwie i w bazie Species+.

Co je ocelot?

Ocelot jest oportunistycznym drapieżnikiem. Poluje głównie na drobne ssaki, np. gryzonie, oposy i pancerniki, a także na ptaki, gady i ryby. Poluje nocą, najczęściej na ziemi, z zasadzki.

Ile żyje ocelot?

Na wolności ocelot żyje zwykle kilka do kilkunastu lat. W ogrodach zoologicznych dożywa nawet około 20 lat. Na krótsze życie w naturze wpływają kolizje drogowe, konkurencja z większymi drapieżnikami i niedobory pokarmu.

Czym ocelot różni się od margaja?

Ocelot jest większy i żyje głównie na ziemi, a margaj jest mniejszy, ma dłuższy ogon i spędza życie w koronach drzew. Margaj ma też proporcjonalnie większe oczy. Oba gatunki należą do rodzaju Leopardus.

Czy ocelot jest niebezpieczny dla człowieka?

Dziki ocelot unika ludzi i ataki na człowieka w naturze są rzadkie. Problem pojawia się w niewoli: dorosły ocelot trzymany jak kot domowy potrafi dotkliwie pogryźć i podrapać. Ocelot nie figuruje na polskiej liście zwierząt niebezpiecznych, ale to nie czyni go bezpiecznym towarzyszem.

Ile kosztuje ocelot?

Nie podajemy ceny, bo nie istnieje legalny rynek prywatnej sprzedaży ocelotów, na którym można by ją zweryfikować. Oferty w ogłoszeniach często nie mają dokumentów pochodzenia, a zakup takiego zwierzęcia grozi jego odebraniem i odpowiedzialnością karną. Zanim zareagujesz na ofertę, sprawdź legalność w starostwie i w bazie CITES.

Więcej gatunków opisanych tą samą miarą znajdziesz w dziale dzikie koty świata.

Źródła i literatura

1. Paviolo A. i in., IUCN Red List of Threatened Species: Leopardus pardalis, 2015.
2. U.S. Fish and Wildlife Service, Ocelot Recovery Plan, First Revision, 2016.
3. CITES Secretariat, Appendices I, II and III, 2025.
4. Kitchener A.C. i in., A revised taxonomy of the Felidae, Cat News Special Issue 11, IUCN SSC Cat Specialist Group, 2017.
5. Animal Diversity Web, University of Michigan Museum of Zoology, Leopardus pardalis.
6. Species+ (UNEP-WCMC / CITES), baza statusu gatunków w CITES.
7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z 3 sierpnia 2011 r. w sprawie gatunków zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi, Dz.U. 2011 nr 173 poz. 1037, Internetowy System Aktów Prawnych.